25
jaar stamboekfokkerij van Suffolks in Nederland
Suffolks komen in Nederland al voor sedert het eind van de jaren ’60 door import vanuit België. In dat land deden de eerste hun intrede in 1966 door invoer uit Engeland. Volgens de kudde- boeken van de Suffolk Sheep Society waarin alle exporten uit Engeland worden vermeld zijn vanaf dat jaar jaarlijks grote aantallen Suffolks naar België geëxporteerd. Het ras sloeg bij onze zuiderburen blijkbaar zo goed aan dat binnen een periode van 13 jaar meer dan 1000 dieren hun weg naar Belgische fokkers vonden, allemaal afkomstig uit Zuid Oost Engeland, de bakermat van de Suffolk.
Deze
werden ingeschreven in de Belgische provinciale stamboeken, waarin
de stamboekschapen van alle rassen worden geregistreerd. Aan het eind van
de jaren zeventig bestond ongeveer een derde van het bestand aan stamboek
schapen in België uit Suffolks.
Nederland
miste echter in die tijd een organisatie die stamboek schapen van een ander ras
dan Texelaars registreerde. De provinciale stamboeken in ons land stonden alleen
maar open voor de Texelaar. Voor zover er dus in het begin van de jaren zeventig
stamboek Suffolks vanuit België in ons land werden ingevoerd was het niet
mogelijk om de nakomelingen hiervan in een officieel erkend register te laten
opnemen.
In die situatie kwam in de loop van 1976 een fundamentele verandering. Een aantal schapenliefhebbers in Limburg, die dieren uit België hadden geïmporteerd wisten gedaan te krijgen om de nakomelingen hiervan te laten registreren in het provinciale schapen stamboek van Belgisch-Limburg.
De heer Vergoossen uit Echt, Suffolk fokker en nog steeds lid van het SSN met fokletters VE, behoorde tot de initiatiefnemers. Op deze wijze werd als eerste een in Nederland geboren Suffolk ramlam in dat stamboek opgenomen met als geboortedatum 2 maart 1976 en wel onder het Belgische nummer M-6-304.
Deze ram,
Alex genaamd, heeft tot en met 1981 zijn stempel gedrukt op de bekende
fokkerij van de heer Wolthers in het uiterste noordoosten van Groningen, “The
Spitlands”, die met de fokletters WF in de afstamming van vele dieren is terug
te vinden.
Alles
bij elkaar zijn in 1976 in het stamboek van Belgisch Limburg een tiental
in Nederland geboren dieren van Belgische voorouders geregistreerd, Suffolks
zowel als Hampshire Downs.
Het
zal echter geen verbazing wekken dat stamboek registratie onder buitenlandse
vlag voor de lange termijn geen bevredigende situatie werd geacht zeker niet
toen eveneens in 1976 de eerste importen uit Engeland
Deze
dieren kwamen in dat jaar weliswaar de Noordzee over met het grote jaarlijkse
transport naar België en ze werden in het jaarboek van de Suffolk Sheep Society
als export naar België genoteerd. Ze gingen echter rechtstreeks naar de heer
Frenken in het Limburgse Heythuysen (fokletters
FH) en het lag niet meer voor de hand om deze in het Belgische stamboek in te
schrijven.
De heer Frenken importeerde 3 oudere ooien, afkomstig van de opheffing in dat jaar van de kudde van Mr John Miles “Great Ashfield” en 11 ooilammeren van de kudde van Mr Causton, “Brightwell” genaamd, fokletter M38.
De Suffolks van Frenken - foto 1978
Daarom
namen eind 1976 een aantal fokkers van buitenlandse schapenrassen, waaronder
wederom de heer Vergoossen, het initiatief om een fokkersvereniging op te
richten met het doel om in Nederland stamboek registratie mogelijk te maken. In
eerste instantie zocht en vond deze groepering gehoor bij het Schapen Stamboek
Limburg en Noord-Brabant, gevestigd in Roermond. Dat stamboek registreerde
alleen maar Texelaars en het was voor de fokkers van buitenlandse schapenrassen
niet mogelijk om lid te worden van dat stamboek. Het bestuur daarvan
was echter wel bereid om als
officieel erkende organisatie in het kader van (vrienden) dienst verlening het
stamboek bij te houden voor de vereniging in spe en de inspecties te verrichten,
uiteraard tegen een passende vergoeding.
De
heer Mart Nijssen, bij veel schapenliefhebbers bekend als hoofdinspecteur van
het huidige NTS heeft zodoende in de jaren 1977 tot en met 1979 uit hoofde van
zijn functie bij het Schapen Stamboek Limburg en Noord-Brabant de registratie
bijgehouden van de Suffolks die in Nederland werden geboren (zoals ook
van de Hampshire Downs en de Clun Forests)
en hij heeft in de genoemde twee
provincies ook de jaarlijkse inspecties verricht.
De
dieren werden in die beginperiode getatoeëerd met de griekse letter L (λ)
die speciaal voor de nieuwe vereniging die zich FBS ging noemen werd
gereserveerd. Zo werden in het eerste jaar (1977) 33 Suffolk lammeren in het
nieuwe stamboek opgenomen, 27 gefokt uit belgische
vaders en moeders en 6 geboren uit de 3 drachtige engelse importooien
van de heer Frenken.
Het
succes met de directe import van Suffolks uit het land van oorsprong werkte
blijkbaar zo aanstekelijk dat in 1977 de heer Pouwer uit Zetten, fokletter PZ,
(bekend van de Rumevite blokken), het initiatief nam om een grote import uit
Engeland te organiseren, 44 ooien en 4 rammen.
Dit is een advertentie uit het Yearbook 1978 van de Suffolk Sheep Society.
Op de foto ooien bestemd voor export naar Nederland.
De bijbehorende tekst onder de foto : "on their way to Holland"
De bekendste hiervan is Ienske Niekerk uit Schoonhoven (fokletters NS), nog steeds lid van het SSN en actief en deskundig fokster, niet alleen van schapen maar ook van paarden en honden. Zij kocht twee ooien aan van Mr Harding “Bentley”, fokletters 239, als start voor haar Suffolk kudde.
Met deze zending kwam de bekende ram Bentley 239-L59 als ramlam naar ons land. Hij deed drie jaar dienst in de kudde van de heer Pouwer zelf en werd eind 1979 overgenomen door de heer Nijzink, fokletters NL, de latere voorzitter van de FBS toen deze met Suffolks begon. In 1983 ging de ram tenslotte over naar mevrouw Boels, fokletters BM, van “Boels verhuurt alles”, een fokster van het eerste uur in de kring van Vergoossen.
Bentley 239-L59
Deze
kocht zelf in 1977 de ram Wappenbury 158A-L19.
Whichford Dutchman C18-L143
kwam bij Niekerk Schoonhoven. De
heer Pouwer in Zetten behield zelf Whatcote N5- L33. Ienske Niekerk en
Vergoossen ruilden Wappenbury en Whichford Dutchman in 1980 met elkaar uit. De
rammen Bentley, Wappenbury en Whichford Dutchman behoren wat betreft hun
genetische bijdrage in de huidige populatie tot de top 40 van de in Nederland
ingezette rammen
Medio
1978 werd wederom door de heer Pouwer een grote groep schapen uit Engeland
gehaald, in totaal 84 overlopers van drie verschillende fokkerijen namelijk
Whichford
C18
Mr Cook
34 ooien
Oldbury
M16
Mr Crofts
30 ooien
Whatcote
N5
Mr Taylor 20 ooien.
Een
aantal bekende fokkers zijn hun hobby met dieren uit deze importen begonnen. De
heer Wolthers (WF) is al genoemd. Ook de heer Polak en zijn schoonzoon Henk
Schuller (fokletters PL)
Als
gevolg van de importen en de toename van het aantal fokkers nam het aantal
geregistreerde lammeren sterk toe:
In die jaren na 1976 kwam ook het streven op gang om de provinciale schapenstamboeken op nationaal niveau te fuseren en het beleid van de nog jonge FBS was erop gericht een onderdeel van deze fusie te worden. Dit pakte eind 1979 echter totaal anders uit. Een aantal provinciale stamboeken sloot zich in november van dat jaar namelijk aaneen tot het NTS dat zich zoals bekend uitsluitend op Texelaars richt en de nieuwe vereniging voor de buitenlandse rassen was gedwongen haar eigen weg te gaan. Met ingang van 1980 kon de FBS niet meer met de dierregistratie en de inspectie in Roermond terecht. De heer Haverslag werd bereid gevonden om deze taak op zich te nemen. Zodoende verhuisde de administratie inclusief het archief naar zijn adres in Wijhe, later in Fortmond bij Olst.
Met ingang van het fokjaar 1980 werd ook het Engelse registratie systeem overgenomen met fokletters die verwijzen naar de naam van de fokkers en jaarletters verwijzend naar het fokjaar. Zo werd aan 1980 de letter A toegekend. Door de zorgvuldige wijze waarop de administratie en het archief vanaf 1977 is bijgehouden kunnen wij voor alle bij het SSN geregistreerde dieren beschikken over een naadloze aansluiting op de stamboeken in Engeland en België. Alle voorouders van de bestaande populatie zijn teruggaande tot de importen in de computer ingebracht en in tijd van seconden op te sporen.
In
augustus 1981 werd
uiteindelijk – ietwat verlaat - de oprichtingsacte van de
fokkersvereniging voor buitenlandse schapenrassen bij de notaris gepasseerd. De
heer Vergoossen behoorde tot de oprichters die bij de notaris verschenen en hij
heeft jarenlang de functie van secretaris van de FBS vervuld. In de jaren ’80
was het Suffolk Stamboek dus onderdeel van het stamboek van de FBS, die in de
loop van de tijd als zelfstandige fokkerij organisatie naast Suffolk, Hampshire
Down en Clun Forest steeds meer schapenrassen onder haar hoede nam. Vanaf het
prille begin was de Suffolk daarvan het grootste ras in aantal, dank zij de
importen uit Engeland.
(wordt
vervolgd)
Pierre Wolfs is Ere-Voorzitter van het Suffolk Stamboek Nederland.
Zijn fokkerij "De Vijzelesch" is wel bekend in Nederland en West Europa.
14 Ooien van de Holme Wold kudde bestemd voor export naar Nederland in 1982.
Deze werden op een veiling aangekocht door Nijzink, Wolfs en Wolthers.